Dat dingen niet altijd zijn wat ze lijken, wordt duidelijk uit enkele Quick Scans die Bureau Helsdingen heeft uitgevoerd. Drie boerderijen, allen in het Groene Hart, zijn bouwhistorisch positief gewaardeerd maar geen is als zodanig aangemerkt door de gemeenten. Dit komt waarschijnlijk doordat de bouwhistorische waarde niet direct zichtbaar is.
De boerderij in Bergambacht is in 1951 gebouwd. Het heeft daardoor niet de klassieke historische uitstraling die bij monumenten verwacht wordt. Het bouwjaar is echter wel sprekend omdat in die periode weinig bouwactiviteit was, zeker van boerderijen. Ook is het ontwerp van het pand geïnspireerd op de voorganger die plaats heeft moeten maken voor de uitbreiding van de provinciale weg.
Aan de Bonrepas in Vlist staat een boerderij uit 1928. Hoewel het nog geen 100 jaar oud is, vertelt het wel een historisch verhaal. De boerderij is namelijk gebouwd door de eigenaren van de historische boerderij aan de overzijde van de straat. Daarmee is het een ‘dochterboerderij’ en onderdeel van een groter verhaal en ensemble. Indertijd is het op een plek gebouwd die daarvoor nog nooit gebouwd is geweest. Toch is het zodanig in het landschap ingepast dat het beschermde dorpsgezicht er zelfs door wordt versterkt.
In het buitengebied van Kamerik is een uitzonderlijk bouwpatroon aanwezig. De boerderij op de Houtwal maakt hier onderdeel van uit. Helaas is het drastisch verbouwd waardoor ook hier het uiterlijk niet zeer beeldbepalend is. Maar de historische kern en de locatie geven het pand toch een aanzienlijke bouwhistorische waarde.
Deze voorbeelden tonen aan dat cultuurhistorie, ensemblewaarde, typologie doorslaggevend kunnen zijn bij een bouwhistorische waardering. Deze criteria zijn echter niet direct herkenbaar waardoor een pand makkelijk ondergewaardeerd kan worden. Als gemeenten maar ook eigenaren hier meer oog voor krijgen, wordt het risico verkleind op het verloren gaan van ons culturele erfgoed.
